Żaneta Jędrusik
Junior Manager, CIT
JPK CIT to księgi rachunkowe, które podatnik CIT przesyła raz w roku do urzędu skarbowego jako plik JPK_KR_PD.
Obowiązek wchodzi etapami: za 2025 r. objął podatkowe grupy kapitałowe i firmy z przychodem powyżej 50 mln euro, za 2026 r. podatników składających JPK_V7M, a od roku podatkowego 2027 obejmuje pozostałych podatników CIT prowadzących księgi rachunkowe, z kilkoma wyjątkami. Plik wysyła się do końca siódmego miesiąca po roku podatkowym, więc przy roku kalendarzowym plik za 2026 r. trzeba wysłać do 2 sierpnia 2027 r.
Żaneta Jędrusik
Aktualizacja:
Spis treści:
JPK CIT to potoczna nazwa obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych w programie komputerowym i przesyłania ich po zakończeniu roku do naczelnika urzędu skarbowego w formie jednolitego pliku kontrolnego (art. 9 ust. 1c ustawy o CIT). Składa się z dwóch plików:
Obowiązek wynika z ustawy (art. 9 ust. 1c, 1e i 1g ustawy o CIT), a rozporządzenie Ministra Finansów z 16 sierpnia 2024 r. określa tylko, o jakie dodatkowe dane trzeba uzupełnić księgi. Inaczej niż przy JPK_KR, którego urząd może zażądać np. przy kontroli (art. 193a Ordynacji podatkowej), podatnik przesyła księgi raz w roku, bez wezwania.
Daty w tabeli dotyczą roku podatkowego równego kalendarzowemu.
|
Od roku podatkowego 2027 obowiązek mają też spółki rozliczające VAT kwartalnie, zwolnione z VAT i niebędące podatnikami VAT. Przepisów ani projektu, które odsuwałyby ten etap, do 17 listopada 2026 r. nie znaleźliśmy.
Podatkowe grupy kapitałowe weszły w obowiązek bez względu na przychód, a plik wysyła każda spółka z grupy osobno (według MF). Pozostali podatnicy trafili do pierwszej grupy, jeśli przychód z poprzedniego roku przekroczył równowartość 50 mln euro, przeliczoną po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego tego roku. Według wyjaśnień MF do JPK_PD próg liczy się z przychodów podatkowych.
Ustawa nie wskazuje dnia, na który ocenia się status JPK_V7M. Według MF sprawdza się go w dniu zaprowadzenia ksiąg na dany rok. Przypadków szczególnych, np. członków grupy VAT, przepisy nie rozstrzygają, dlatego warto je przeanalizować z doradcą.
Obok podatników CIT obowiązek mają też spółki niebędące osobami prawnymi, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne (art. 9 ust. 1e), np. spółka cywilna ze spółką z o.o. wśród wspólników. Oddziałów zagranicznych spółek w Polsce ani zagranicznych oddziałów polskich spółek przepisy o JPK CIT wprost nie opisują, więc ich sytuację trzeba ocenić indywidualnie.
Art. 9 ust. 1d ustawy o CIT zwalnia z obowiązku:
Samo zwolnienie przedmiotowe, np. dochodu przeznaczonego na cele statutowe, nie zwalnia z JPK CIT. Firmy na KPiR mają osobny plik, który opisujemy w tekście o JPK_PKPIR dla firm na księdze przychodów i rozchodów.
Plik za 2026 r. trzeba wysłać do 2 sierpnia 2027 r., bo 31 lipca 2027 r. to sobota (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej).
Od 1 lipca 2026 r. podatnicy CIT przesyłają księgi do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, a podatnicy PIT prowadzący księgi rachunkowe do 31 lipca. Ten termin wprowadziła ustawa z 15 maja 2026 r. wydłużająca termin przesyłania ksiąg (Dz.U. z 2026 r. poz. 779).
Pierwotnie księgi trzeba było wysłać w terminie złożenia zeznania CIT-8. Za 2025 r. termin przedłużyło do 31 lipca 2026 r. rozporządzenie (Dz.U. z 2026 r. poz. 188), a od lipca 2026 r. działa rozwiązanie stałe, dlatego termin 31 marca jest nieaktualny.
O obowiązku decyduje dzień, w którym zaczyna się rok podatkowy, a termin liczy się od jego końca. Spółka składająca JPK_V7M, której rok trwa od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r., ma termin 31 października 2027 r. To niedziela, a 1 listopada jest świętem, więc plik wysyła do 2 listopada 2027 r.
Spółka rozliczająca VAT kwartalnie, z takim samym rokiem, za ten rok pliku nie wysyła, bo rok zaczął się przed 1 stycznia 2027 r. Obowiązek obejmie ją od roku trwającego od 1 kwietnia 2027 r. do 31 marca 2028 r., a plik za niego wyśle do 31 października 2028 r.
|
Za 2025 r. część danych można było pominąć, ale od roku 2026 dane są obowiązkowe. Węzeł RPD pokazuje w ośmiu kategoriach różnice między wynikiem finansowym a podstawą opodatkowania, np. przychody zwolnione z podatku albo koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.
Firmy handlowe, produkcyjne i usługowe oznaczają konta, także podatkowe (znacznikami PD), według słownika z załącznika nr 7 do rozporządzenia w sprawie dodatkowych danych w księgach.
Numer KSeF wpisuje się tylko przy fakturach wystawionych przez podatnika w KSeF, a nie przy fakturach zakupowych. Przykładem z naszej praktyki jest mapowanie znaczników PD bez kont pozabilansowych.
Podatnicy CIT i spółki niebędące osobami prawnymi nie wysyłają JPK_ST_KR za lata 2025–2028. Za 2025 r. zwalniało ich z wysyłki rozporządzenie z 13 grudnia 2024 r., a za lata podatkowe rozpoczęte w latach 2026–2028 rozporządzenie z 29 października 2026 r. o zwolnieniu z JPK_ST_KR (Dz.U. z 2026 r. poz. 1444) zwalnia z prowadzenia tej części ksiąg w programie i z jej wysyłki.
Samą ewidencję środków trwałych prowadzi się dalej, bo rozporządzenie zwalnia z programu i wysyłki, a nie z ewidencji. Według obecnych przepisów pierwszy JPK_ST_KR podatnicy CIT wyślą za 2029 r., do 31 lipca 2030 r. Dla podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe podobnego rozporządzenia do 17 listopada 2026 r. nie ogłoszono, więc ich obowiązki trzeba sprawdzić osobno.
Spółki, które sporządzają sprawozdanie według MSR/MSSF, wysyłają JPK_KR_PD od początku obowiązku. Ulga dotyczy tylko znaczników kont, które mogą pominąć za lata podatkowe rozpoczęte przed 1 stycznia 2028 r. (§ 5 ust. 2 rozporządzenia o dodatkowych danych), a węzeł RPD wypełniają tak jak inne spółki. Opisaliśmy też pierwszy plik JPK_KR_PD w spółce raportującej według MSR/MSSF.
Jeśli spółka rozlicza VAT kwartalnie albo nie jest czynnym podatnikiem VAT, jej księgi za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2026 r. (przy roku kalendarzowym od 1 stycznia 2027 r.) muszą zbierać dane do JPK_KR_PD. Przy roku kalendarzowym pierwszy plik wyśle w 2028 r. Ta grupa nie ma roku ulgowego, jaki dostali podatnicy za 2025 r., więc od początku podaje NIP kontrahentów, numery KSeF i różnice w węźle RPD.
Mapowanie kont trwa dłużej w firmach z kilkoma systemami albo wielopoziomowym planem kont, dlatego lepiej zacząć je przed styczniem. Opisujemy, jak przebiegło wdrożenie JPK CIT w spółce produkcyjnej.
Pliku nie wysyła się przez e-Deklaracje ani ePUAP, tylko przez bramkę JPK Ministerstwa Finansów: z programu księgowego albo w bezpłatnej aplikacji Klient JPK WEB. Opisują je informacje Ministerstwa Finansów o JPK_PD i aplikacji Klient JPK WEB. Plik spółki podpisuje się podpisem kwalifikowanym albo zaufanym, bo dane autoryzujące są tylko dla osób fizycznych wysyłających plik samodzielnie.
Od 16 czerwca 2026 r. do podpisania ksiąg wystarczy pełnomocnictwo UPL-1 do podpisywania deklaracji (art. 9 ust. 1h ustawy o CIT), także udzielone wcześniej. Po wysyłce sprawdź status przesyłki i pobierz urzędowe poświadczenie odbioru (UPO), bo to ono jest dowodem złożenia pliku.
Kara 500 zł za każdy błąd, którą wciąż podają niektóre poradniki, dotyczy JPK_V7 (art. 109 ust. 3h ustawy o VAT), a nie JPK CIT. Za nieprzesłanie księgi albo przesłanie nierzetelnej grozi grzywna do 240 stawek dziennych (art. 61a § 1 Kodeksu karnego skarbowego), a za przesłanie po terminie albo wadliwej grzywna za wykroczenie skarbowe (art. 61a § 3).
Grzywnę w stawkach dziennych wymierza sąd, a odpowiada osoba fizyczna, która zajmuje się sprawami finansowymi spółki, np. członek zarządu albo główna księgowa (art. 9 § 3 KKS). Kwoty grzywien, zasady korekty oraz najczęstsze błędy w JPK CIT i sposoby ich korekty opisujemy osobno.
Jeśli spółka składa JPK_V7M albo należała do pierwszej grupy, przygotuj plik za 2026 r. do 2 sierpnia 2027 r. (przy roku kalendarzowym). Jeśli rozlicza VAT kwartalnie albo jest poza VAT, ustaw księgi pod JPK_KR_PD przed styczniem 2027 r., bo przy roku kalendarzowym pierwszy plik obejmie cały 2027 r.
Artykuł ma charakter informacyjny, przedstawia stan prawny na 17 listopada 2026 r. i nie stanowi porady podatkowej.
Junior Manager, CIT
Nie. Zeznanie CIT-8 składa się nadal do końca trzeciego miesiąca po roku podatkowym (art. 27 ust. 1 ustawy o CIT), a JPK_KR_PD to odrębny obowiązek z późniejszym terminem. Plik nie zastępuje też sprawozdania finansowego.
Nie. JPK_KR_PD obejmuje cały rok podatkowy i trafia do urzędu po jego zakończeniu, a nie co miesiąc jak JPK_V7.
Tak. Spółki na ryczałcie od dochodów spółek według MF przypisują znaczniki kont bez znaczników PD, a w węźle RPD wykazują wartości „0”. Spółka jawna wysyła plik także wtedy, gdy jej wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne. Taką spółkę nie obejmuje ustawa o CIT, ale jeśli prowadzi księgi rachunkowe, ten sam obowiązek nakłada na nią ustawa o PIT (art. 24a ust. 1 i 1e), według harmonogramu dla podatników PIT. Więcej piszemy w tekście o JPK CIT w spółkach jawnych i na estońskim CIT.
Spółka założona w 2027 r. wysyła JPK_KR_PD już za pierwszy rok podatkowy, bo zaczyna się on po 31 grudnia 2026 r. Przy spółce założonej w 2026 r. decyduje status VAT w dniu zaprowadzenia ksiąg (według MF). Jeśli była wtedy obowiązana do JPK_V7M, obowiązek obejmuje już jej pierwszy rok, a jeśli nie, rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2026 r. Inaczej jest przy wydłużonym pierwszym roku podatkowym. Spółka bez JPK_V7M założona w drugiej połowie 2026 r., której pierwszy rok trwa do 31 grudnia 2027 r., za ten rok pliku nie wysyła, bo rok zaczął się w 2026 r.
Tak. Fundacja rodzinna jest zwolniona podmiotowo z CIT (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT), ale art. 9 ust. 1d wprost wyłącza ją ze zwolnienia z JPK CIT. O tym, od którego roku, decydują jak u spółek przychód i rozliczenie VAT.