Ulga na robotyzację przedłużona do 2036 r., ulga na ekspansję do likwidacji. Co zmienia ustawa dla firm?

Ministerstwo Finansów przejrzało preferencje dla biznesu i zostawia te, które uznało za skuteczne. Ustawa nie jest jednak jeszcze obowiązującym prawem – czeka na Senat i podpis Prezydenta. Ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., a przepisy przedłużające ulgę na robotyzację – dzień wcześniej, 31 grudnia 2026 r.

Co zmienia ustawa w ulgach dla firm?

Najważniejsze zmiany dotyczą dwóch ulg dla przedsiębiorców: na robotyzację i na ekspansję. Ta sama ustawa likwiduje też ulgę na internet i podwyższa ulgę dla krwiodawców w PIT.

Do kiedy przysługuje ulga na robotyzację?

Według ustawy ulga na robotyzację obejmie koszty poniesione do końca 2036 r. W CIT – do końca roku podatkowego, który rozpoczął się w 2036 r. (nowe brzmienie art. 38eb ust. 5 ustawy o CIT), w PIT – koszty z lat 2022–2036 (art. 52jb ust. 5 ustawy o PIT). Dziś przepisy przewidują koniec ulgi wraz z 2026 r.

Wysokość ulgi się nie zmienia: podatnik odlicza od podstawy opodatkowania 50% kosztów poniesionych na robotyzację, ale nie więcej niż dochód z przychodów innych niż zyski kapitałowe (art. 38eb ust. 1 ustawy o CIT). Sejm odrzucił wnioski mniejszości, które przewidywały odliczenie 100% kosztów i ulgę bez limitu czasu.

Według uzasadnienia projektu przedłużenie o 10 lat, a nie o 5 jak w 2021 r., ma pozwolić firmom planować inwestycje w dłuższej perspektywie.

Jakie koszty obejmuje ulga na robotyzację?

Za koszty poniesione na robotyzację uznaje się m.in. (art. 38eb ust. 2 ustawy o CIT):

• koszty nabycia fabrycznie nowych robotów przemysłowych oraz funkcjonalnie z nimi związanych maszyn i urządzeń peryferyjnych,
• urządzenia zapewniające bezpieczeństwo i ergonomię stanowisk, na których człowiek współpracuje z robotem, oraz systemy do zdalnego zarządzania i diagnostyki robotów,
• wartości niematerialne i prawne niezbędne do uruchomienia robotów,
• usługi szkoleniowe dotyczące robotów,
• opłaty z umowy leasingu finansowego, jeśli po jej zakończeniu własność robota przechodzi na korzystającego.

Robot przemysłowy to automatycznie sterowana, programowalna maszyna o co najmniej trzech stopniach swobody (art. 38eb ust. 3). Ten katalog i definicja pozostają bez zmian.

Odpisy amortyzacyjne zamiast ceny nabycia – co to oznacza?

Od 2027 r. przy robotach i innych środkach trwałych kosztem objętym ulgą będą odpisy amortyzacyjne zaliczone w danym roku do kosztów uzyskania przychodów (nowy art. 38eb ust. 2a ustawy o CIT i art. 52jb ust. 2a ustawy o PIT). Najprościej: ulga rozkłada się w czasie tak samo jak amortyzacja robota.

Ministerstwo Finansów od początku stało na stanowisku, że odlicza się odpisy amortyzacyjne. Część wojewódzkich sądów administracyjnych uznała jednak, że ulgą można objąć całą cenę nabycia robota w roku zakupu – PARP wskazuje m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 10 czerwca 2025 r. (I SA/Po 167/25). Nowy przepis ma zastosowanie do dochodów od 2027 r. (art. 4 ust. 1 ustawy), więc nie rozstrzyga sporu za lata 2022–2026. Przy wcześniejszych rozliczeniach decydują nadal wykładnia przepisów i okoliczności konkretnej sprawy.

Koniec warunku DNSH w uldze na robotyzację

Ustawa uchyla też art. 38eb ust. 5a ustawy o CIT i art. 52jb ust. 5a ustawy o PIT. Wyłączały one z ulgi koszty związane m.in. z instalacjami objętymi unijnym systemem handlu emisjami, wydobyciem paliw kopalnych czy składowiskami odpadów. Był to warunek DNSH („nie czyń poważnych szkód”), wymagany przy realizacji kamienia milowego KPO, z którym wiązało się wprowadzenie ulgi.

Warunek nadal dotyczy kosztów poniesionych przed 1 stycznia 2027 r. (PIT) albo przed pierwszym dniem roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 r. (CIT) – art. 7 ustawy.

Przykład: ile da ulga na robotyzację po zmianach?

Weźmy spółkę z o.o. należącą do grupy z Niemiec, która rozlicza CIT według stawki 19% i ma rok podatkowy równy kalendarzowemu. W styczniu 2027 r. kupuje fabrycznie nowego robota spawalniczego za 800 000 zł. Załóżmy, że odpisy amortyzacyjne zaliczone do kosztów w 2027 r. wyniosą 80 000 zł.

• odpisy w kosztach 2027 r.: 80 000 zł,
• dodatkowe odliczenie w uldze (50%): 40 000 zł,
• niższy CIT za 2027 r. dzięki uldze: 7 600 zł (19% × 40 000 zł).

Jeśli spółka będzie amortyzować robota w tym samym tempie do 2036 r., łączne odliczenie wyniesie 400 000 zł, a oszczędność na CIT – 76 000 zł. Według dotychczasowych przepisów ulga za ten zakup nie przysługiwałaby wcale, bo obejmuje tylko koszty z lat 2022–2026.

Ulga na ekspansję znika – co z wydatkami z 2026 r.?

Wydatki poniesione przed wejściem zmian w życie nadal można odliczyć. Ustawa uchyla art. 18eb ustawy o CIT i art. 26gb ustawy o PIT, ale do kosztów poniesionych wcześniej stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 6 ustawy):

• w PIT – do kosztów poniesionych przed 1 stycznia 2027 r.,
• w CIT – do kosztów poniesionych przed pierwszym dniem roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 r.

Najprościej: ulga na ekspansję pozwala odliczyć od podstawy opodatkowania koszty zwiększenia sprzedaży własnych produktów, do 1 mln zł rocznie – np. udziału w targach, działań promocyjnych, dostosowania opakowań czy certyfikacji (art. 18eb ust. 1 i 7 ustawy o CIT). Szczegółowo opisujemy ją w artykule Ulga na ekspansję — kto może skorzystać?.

Dla wydatków z 2026 r. nadal liczy się warunek z art. 18eb ust. 4: w ciągu dwóch kolejnych lat podatkowych, licząc od roku poniesienia kosztów, przychody ze sprzedaży produktów muszą wzrosnąć albo firma musi zacząć sprzedawać produkty dotychczas nieoferowane. Jeśli warunek nie zostanie spełniony, odliczoną kwotę trzeba doliczyć (ust. 6). Nierozliczoną część ulgi można odliczać przez kolejne sześć lat (ust. 9).

Weźmy spółkę z rokiem podatkowym od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r., która w lutym 2027 r. wyda 150 000 zł na stoisko na targach w Hanowerze. Ten wydatek nadal rozliczy według dotychczasowych zasad, bo poniosła go przed pierwszym dniem roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 r. Przy stawce 19% ulga obniży jej CIT o 28 500 zł.

Dlaczego ulga na ekspansję znika?

Według uzasadnienia projektu ulga tylko w ograniczonym stopniu zrealizowała swoje cele. Korzystały z niej głównie firmy, które i tak planowały wejście na nowe rynki. Warunek wzrostu przychodów nie ma progu istotności – wystarczy wzrost „nawet o 1 zł” – a przepisy nie wymagają związku między wydatkiem a wynikiem.

Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że w 2024 r. z ulgi skorzystało 315 podatników CIT (224 w 2022 r.) oraz 300 podatników PIT – 225 na podatku liniowym i 75 na skali podatkowej.

Co jeszcze zmienia ustawa?

Ustawa uchyla ulgę na internet (do 760 zł rocznie przez dwa kolejne lata). Kto po raz pierwszy odliczy ją w zeznaniu za 2026 r., zachowa prawo do odliczenia za 2027 r. (art. 5 ustawy). Wyższa będzie natomiast ulga dla honorowych dawców krwi – liczona od podwojonej kwoty rekompensaty, czyli 260 zł zamiast 130 zł za litr oddanej krwi.

Podsumowanie

Ustawa uchwalona przez Sejm porządkuje ulgi dla firm: przedłuża ulgę na robotyzację o dziesięć lat i likwiduje ulgę na ekspansję. Dla przedsiębiorców kluczowe są przepisy przejściowe – wydatki na ekspansję poniesione przed zmianami nadal rozlicza się po staremu.

Najważniejsze informacje:

• ulga na robotyzację obejmie koszty do końca 2036 r., nadal w wysokości 50%,
• od 2027 r. przy środkach trwałych ulga obejmuje tylko odpisy amortyzacyjne,
• ulga na ekspansję zniknie od 2027 r. (w CIT – od pierwszego roku podatkowego rozpoczętego po 31 grudnia 2026 r.),
• wydatki na ekspansję poniesione wcześniej rozlicza się na dotychczasowych zasadach,
• ustawa czeka na Senat i podpis Prezydenta.

Jak Aider Polska może pomóc?

W ramach CIT compliance kalkulujemy podatek i zaliczki, przygotowujemy roczne zeznania i wykonujemy przeglądy podatkowe – w tym sprawdzamy, czy spółka prawidłowo rozlicza ulgi, np. na robotyzację czy wydatki na ekspansję z 2026 r.