Wypowiedzenie umowy zlecenia. Jaki jest okres wypowiedzenia, forma oraz wzór pisma?

Kto i kiedy może wypowiedzieć umowę zlecenia?

Obie strony i praktycznie zawsze. Art. 746 KC pozwala wypowiedzieć zlecenie „w każdym czasie” zarówno zleceniodawcy (§ 1), jak i zleceniobiorcy (§ 2). Nie ma znaczenia, czy umowa została zawarta na trzy tygodnie, na rok czy na czas nieokreślony.

Ta swoboda bierze się z charakteru zlecenia. To relacja oparta na zaufaniu, a przymuszanie kogokolwiek do współpracy, której nie chce kontynuować, mijałoby się z celem. Sąd Najwyższy podkreślał to wielokrotnie, m.in. w wyroku z 16 lutego 2001 r. (IV CKN 244/00), w którym uznał za nieważny zapis zakazujący wypowiedzenia umowy zlecenia zawartej na czas określony.

Jedna uwaga dla porządku. Większość umów, które w firmach nazywa się „zleceniami”, to formalnie umowy o świadczenie usług. Zlecenie w ścisłym sensie dotyczy dokonania czynności prawnej, np. zawarcia umowy w czyimś imieniu. Do umów o świadczenie usług art. 750 KC każe jednak stosować przepisy o zleceniu, więc w praktyce zasady wypowiedzenia są te same.

Czy umowa zlecenia ma okres wypowiedzenia?

Z mocy prawa – nie. Kodeks cywilny nie przewiduje żadnego okresu wypowiedzenia dla zlecenia. Jeżeli umowa milczy w tej sprawie, wypowiedzenie działa od razu, czyli z chwilą, gdy druga strona je otrzyma.

Strony mogą jednak okres wypowiedzenia ustalić i często warto to zrobić. Zleceniobiorca ma wtedy czas, żeby domknąć rozpoczęte prace, a zleceniodawca – żeby znaleźć następcę. Długość zależy wyłącznie od umowy: tydzień, dwa tygodnie, miesiąc. Przy jej ustalaniu dobrze jest zachować proporcje. Miesięczny okres przy umowie na rok brzmi rozsądnie, trzymiesięczny przy umowie na pół roku już nie.

Przy redagowaniu umowy można się wzorować na okresach z art. 36 Kodeksu pracy, ale bez przesady. Im bardziej umowa zlecenia przypomina umowę o pracę (stałe godziny, podporządkowanie, praca pod kierownictwem), tym większe ryzyko, że ktoś zakwestionuje ją na podstawie art. 22 § 1² KP. Sam okres wypowiedzenia tego ryzyka nie tworzy, ale nie powinien być kolejnym elementem układanki.

Zapis o okresie wypowiedzenia ma jedno ograniczenie: nie odbiera stronom prawa do natychmiastowego wypowiedzenia z ważnych powodów. Art. 746 § 3 KC mówi wprost, że z tego uprawnienia nie można zrezygnować z góry. Jeśli strony zapomniały o okresie wypowiedzenia przy podpisywaniu umowy, mogą go dopisać aneksem.

Jak liczyć okres wypowiedzenia umowy zlecenia?

Okres liczy się według art. 111 i 112 KC, od dnia następującego po dniu, w którym wypowiedzenie dotarło do adresata. Termin w tygodniach lub miesiącach kończy się w dniu, który nazwą lub datą odpowiada dniowi doręczenia. Gdy takiego dnia w ostatnim miesiącu nie ma, okres kończy się ostatniego dnia miesiąca.

Kilka przykładów:

• wypowiedzenie z tygodniowym okresem doręczone w poniedziałek 19 października 2026 r. – umowa rozwiązuje się w poniedziałek 26 października,
• dwutygodniowy okres liczony od doręczenia w piątek 16 października – koniec w piątek 30 października,
• miesięczny okres liczony od 31 lipca – koniec 31 sierpnia; liczony od 31 sierpnia – koniec 30 września, bo 31 września nie istnieje.

Co jest ważnym powodem wypowiedzenia umowy zlecenia?

Przepisy tego nie definiują, więc w sporze rozstrzyga sąd. W orzecznictwie i literaturze dzieli się ważne powody na dwie grupy. Indywidualne dotyczą relacji między stronami albo sytuacji jednej z nich, np.:

• poważna choroba zleceniobiorcy uniemożliwiająca dalszą pracę,
• przeprowadzka, przez którą wykonywanie zlecenia staje się niemożliwe,
• brak zapłaty wynagrodzenia mimo upływu terminu,
• rażąco niestaranne wykonywanie zlecenia,
• utrata zaufania, ale poparta konkretnymi zdarzeniami, a nie samym wrażeniem.

Powszechne to zdarzenia, które dotykają szerszej grupy osób, np. istotna zmiana przepisów albo nagłe załamanie sytuacji gospodarczej w branży.

Ważnym powodem nie będzie natomiast zwykłe niezadowolenie z efektów pracy, lepsza oferta od innego zleceniodawcy czy „trudna współpraca” bez konkretów.

Jakie są skutki wypowiedzenia umowy zlecenia?

Zależą od tego, kto wypowiada i czy ma ważny powód.

Wynagrodzenie za wykonaną pracę należy się w każdym wariancie. Zleceniodawca nie może go wstrzymać tylko dlatego, że to zleceniobiorca zakończył współpracę.

Czy można zastrzec karę umowną za wypowiedzenie umowy zlecenia?

Za wypowiedzenie z ważnych powodów – nie. Taki zapis ograniczałby uprawnienie z art. 746 § 3 KC, które ma charakter bezwzględnie obowiązujący, więc byłby nieważny. W przypadku wypowiedzenia bez ważnego powodu stanowiska nie są jednolite. Zanim wpiszesz taką karę do umowy, lepiej skonsultować jej treść z prawnikiem.

Co innego kara umowna za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zlecenia (art. 483 KC). Tę można zastrzec na zwykłych zasadach.

Jak napisać wypowiedzenie umowy zlecenia?

Wypowiedzenie to krótkie pismo, zwykle jedna strona. Musi z niego jasno wynikać, kto wypowiada, jaką umowę i kiedy umowa się kończy.

W piśmie powinny się znaleźć:

• miejscowość i data,
• dane strony wypowiadającej i adresata (imię i nazwisko lub nazwa firmy, adres, przy firmie także NIP),
• oznaczenie umowy: numer, data i miejsce zawarcia,
• jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu,
• długość okresu wypowiedzenia i data rozwiązania umowy albo informacja, że umowa rozwiązuje się z chwilą doręczenia,
• opis ważnego powodu, jeśli się na niego powołujesz,
• podpis.

Przygotowaliśmy dwa wzory w formacie Word: z zachowaniem okresu wypowiedzenia i ze skutkiem natychmiastowym z ważnego powodu. Każdy ma warianty dla zleceniodawcy i zleceniobiorcy.

Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem woli, więc druga strona nie musi go podpisywać, żeby było ważne. W praktyce wygodnie jest przygotować dwa egzemplarze i poprosić o potwierdzenie odbioru na kopii, która zostaje u Ciebie.

W jakiej formie złożyć wypowiedzenie i kiedy jest skuteczne?

Wszystko zależy od formy, w jakiej zawarto umowę. Jeśli umowa została podpisana na piśmie, w formie dokumentowej albo elektronicznej, jej wypowiedzenie wymaga formy dokumentowej (art. 77 § 2 KC). To łagodniejszy wymóg, niż się często sądzi. Wystarczy dokument, z którego da się ustalić, kto składa oświadczenie: skan podpisanego pisma, PDF, a nawet zwykły e-mail.

Kwalifikowany podpis elektroniczny jest potrzebny dopiero wtedy, gdy sama umowa zastrzega dla wypowiedzenia formę pisemną. Podpis kwalifikowany jest bowiem odpowiednikiem podpisu odręcznego. Warto więc przed wysłaniem pisma zajrzeć do umowy. Jeśli strony zastrzegły formę pisemną bez określenia skutków jej niezachowania, przyjmuje się, że chodziło o cele dowodowe (art. 76 KC).

Wypowiedzenie jest skuteczne w chwili, gdy dotarło do adresata w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 KC). Nie musi go faktycznie przeczytać. Wystarczy, że miał taką możliwość, np. e-mail trafił do jego skrzynki albo list czekał w placówce pocztowej. Najpewniejsze sposoby doręczenia to:

• wręczenie osobiście za potwierdzeniem odbioru,
• list polecony za zwrotnym potwierdzeniem odbioru,
• e-mail na adres wskazany w umowie, najlepiej z prośbą o potwierdzenie.

Czy wypowiedzenie umowy zlecenia można cofnąć?

Jednostronnie – tylko wtedy, gdy odwołanie dotrze do drugiej strony najpóźniej razem z wypowiedzeniem. Później potrzebna jest już zgoda adresata. W praktyce strony zawierają wtedy porozumienie o kontynuowaniu współpracy albo nową umowę.

Czym wypowiedzenie różni się od rozwiązania umowy za porozumieniem stron?

W wielu poradnikach można przeczytać, że rozwiązanie zlecenia za porozumieniem stron „nie istnieje”. To nieprawda. Wypowiedzenie jest jednostronne i rzeczywiście nie wymaga niczyjej zgody. Strony mogą jednak zawsze wspólnie umówić się, że umowa wygasa w określonym dniu – przewiduje to wprost art. 77 § 2 KC.

Porozumienie bywa wygodniejsze dla obu stron. Można w nim od razu ustalić datę zakończenia, sposób rozliczenia wynagrodzenia, przekazanie dokumentów i wzajemne zrzeczenie się roszczeń o odszkodowanie. Wypowiedzenie takiej elastyczności nie daje.

Co zleceniodawca musi zrobić po rozwiązaniu umowy zlecenia?

Zakończenie umowy uruchamia kilka obowiązków po stronie firmy:

W firmach, które współpracują z wieloma zleceniobiorcami, te czynności łatwo rozjeżdżają się w czasie. Zwłaszcza gdy umowy kończą się w różnych momentach miesiąca. Dlatego część organizacji przekazuje obsługę kadr i płac na zewnątrz.

Podsumowanie

Umowę zlecenia można zakończyć szybciej niż umowę o pracę, ale nie bez konsekwencji. Każda ze stron może ją wypowiedzieć w dowolnym momencie, a okres wypowiedzenia obowiązuje tylko wtedy, gdy strony go ustaliły. Powodu podawać nie trzeba, choć przy odpłatnym zleceniu jego brak może oznaczać odpowiedzialność za szkodę. Wypowiedzenie umowy zawartej na piśmie wymaga formy dokumentowej, więc wystarczy skan albo e-mail. Najwięcej problemów sprawiają nie same przepisy, tylko niejasne zapisy w umowie – dlatego warto do niej zajrzeć, zanim wyśle się pismo.

Jak Aider Polska może pomóc?

Rozliczamy umowy cywilnoprawne dla firm, które współpracują z dziesiątkami i setkami zleceniobiorców – od naliczania wynagrodzeń i ewidencji godzin po zgłoszenia i wyrejestrowania w ZUS. Sprawdź naszą obsługę kadr i płac.