Młotek sądowy

Pakiet 22 zmian w VAT – co czeka przedsiębiorców od października 2026?

Aider Polska

Skontaktuj się z nami

Zmiany w VAT już od października 2026

17 lipca 2026 roku Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (druk nr 2677). To właśnie ta nowelizacja – przygotowana przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki – wprowadza tzw. pakiet 22 zmian w VAT. Ustawa ma charakter deregulacyjny: część obowiązków znika, część zostaje doprecyzowana, a niektóre przepisy – wręcz przeciwnie – mają uszczelnić system i ograniczyć wyłudzenia. Teraz ustawa trafia do Senatu, a zasadnicza część przepisów wejdzie w życie 1 października 2026 roku.


Poniżej znajdziesz komplet informacji: pełną listę wszystkich 22 zmian w przejrzystej tabeli, omówienie tych najważniejszych dla codziennej pracy księgowych i przedsiębiorców oraz harmonogram wejścia poszczególnych przepisów w życie.

Dokumenty

Dlaczego rząd zdecydował się na pakiet zmian w VAT?


VAT od lat uchodzi za jeden z najbardziej sformalizowanych podatków w Polsce. Ministerstwo Finansów tłumaczy nowelizację trzema celami: ograniczeniem obowiązków administracyjnych, doprecyzowaniem przepisów budzących wątpliwości interpretacyjne oraz dostosowaniem krajowych regulacji do aktualnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Część zmian ma też wzmocnić bezpieczeństwo systemu i utrudnić działanie firmom słupom wykorzystywanym w wyłudzeniach skarbowych.


Pełna lista 22 zmian w VAT – tabela


 


Lp. Kategoria Zmiana
1 Likwidacja obowiązków Koniec odrębnej informacji o spisie z natury – dane są już w JPK_VAT
2 Likwidacja obowiązków Zniesienie obowiązku wykazywania w deklaracji podstawy opodatkowania przy nabyciu towarów i usług zwolnionych z VAT
3 Likwidacja obowiązków Koniec obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu
4 Ułatwienia Ujednolicenie momentu powstania obowiązku podatkowego przy dostawach z nakazu organu władzy w zamian za odszkodowanie
5 Ułatwienia Wprowadzenie instytucji składu VAT – zawieszenie poboru podatku w międzynarodowym obrocie towarowym
6 Ułatwienia Możliwość sprawdzenia statusu podatnika VAT w wykazie nawet do 5 lat wstecz
7 Ułatwienia Cyfrowa e-odprawa TAX FREE w terminalach zamiast papierowej dokumentacji
8 Doprecyzowanie Doprecyzowanie miejsca dostawy energii elektrycznej (rozwój elektromobilności)
9 Doprecyzowanie Nowe zasady obliczania obrotu na potrzeby zwolnienia podmiotowego z VAT
10 Doprecyzowanie Nowe dokumenty przy imporcie – dostosowanie do systemu AIS/IMPORT PLUS
11 Doprecyzowanie Doprecyzowanie rozliczenia VAT od niezwróconej kaucji w systemie kaucyjnym
12 Doprecyzowanie Doprecyzowanie ulgi na złe długi dla małych podatników rozliczających się metodą kasową
13 Doprecyzowanie Porządkowanie procedury marży dla dzieł sztuki, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich
14 Doprecyzowanie Zmiana nazewnictwa na „środki dezynfekujące" przy stawce obniżonej 8%
15 Doprecyzowanie Poprawienie błędnego odwołania w przepisach o przedłużeniu umowy grupy VAT
16 Uszczelnienie Odpowiedzialność solidarna nabywcy przy MPP, gdy wiedział o fikcyjnej fakturze
17 Uszczelnienie Rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej na usługi niematerialne (doradcze, reklamowe, księgowe)
18 Uszczelnienie Zmiana klasyfikacji towarów w załączniku nr 15 z PKWiU na Nomenklaturę Scaloną (CN)
19 Uszczelnienie Całkowity zakaz wymiany pamięci fiskalnej – wymuszenie przejścia na kasy online
20 Wyrok TSUE Możliwość uznania małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne za odrębnych podatników VAT (C-697/20)
21 Wyrok TSUE Stawka 0% dla usług transportowych i ubezpieczeniowych wliczonych do podstawy opodatkowania importu (C-273/16)
22 Wyrok TSUE Odejście od przesłanek z Kodeksu cywilnego na rzecz unijnej klauzuli nadużycia prawa przy odmowie odliczenia VAT (C-114/22)


Nowe zasady rejestracji i wykreślania z rejestru VAT


Poza „oficjalną" listą 22 punktów, nowelizacja zaostrza też zasady wejścia i pozostania w rejestrze VAT.


Urząd odmówi rejestracji, gdy: podmiot z państwa trzeciego nie ustanowi przedstawiciela podatkowego, podatnik ma zaległości w deklaracjach po wcześniejszym wykreśleniu z rejestru, albo urząd nie może skontaktować się z ustanowionym przedstawicielem podatkowym.


Wykreślenie z rejestru nastąpi też wtedy, gdy jedyny przedstawiciel podatkowy zrezygnuje, a firma nie powoła nowego w jego miejsce. Powrót do rejestru jest możliwy – wystarczy złożyć wniosek w ciągu 2 miesięcy od wykreślenia wraz z dowodem powołania nowego przedstawiciela.


Doprecyzowano również art. 96 ust. 9b ustawy o VAT: podatnik zawieszający działalność, który mimo to wykonuje pojedyncze czynności opodatkowane, musi podać urzędowi dokładne daty „od–do", a nie ogólne sformułowania w stylu „podczas trwania zawieszenia".

Najważniejsze zmiany dla przedsiębiorców w pigułce

Mniej biurokracji. Zniknie odrębna informacja o spisie z natury (dane i tak są w JPK_VAT), obowiązek wykazywania w deklaracji podstawy opodatkowania przy zakupach zwolnionych z VAT od zagranicznych kontrahentów oraz przymus zapłaty podatku w 14 dni przy zakupie pojazdu z UE.


Skład VAT. To rozwiązanie znane już z innych krajów UE – pozwoli zawiesić pobór VAT do momentu wyprowadzenia towaru z magazynu na rynek krajowy, co poprawi płynność finansową firm zajmujących się handlem międzynarodowym.


Weryfikacja kontrahenta do 5 lat wstecz. Wykaz podatników VAT (tzw. biała lista) pozwoli sprawdzić status kontrahenta na wybrany dzień z przeszłości – to ważne narzędzie do zachowania należytej staranności i ochrony prawa do odliczenia VAT.


Cyfrowy TAX FREE. Podróżni będą mogli samodzielnie potwierdzić wywóz towarów w terminalu, bez papierowej dokumentacji.


Uszczelnienie i odpowiedzialność solidarna. Nabywca zapłaci za zaległości sprzedawcy, jeśli wiedział, że faktura opłacona w mechanizmie podzielonej płatności była fikcyjna. Nowym reżimem obejmie się też usługi niematerialne – doradcze, reklamowe, księgowe i zarządcze powyżej określonych progów kwotowych. To oznacza, że firmy będą musiały jeszcze uważniej dobierać kontrahentów.


Klasyfikacja CN zamiast PKWiU. W załączniku nr 15 do ustawy o VAT (towary objęte obowiązkowym MPP) klasyfikacja PKWiU zostanie zastąpiona międzynarodową Nomenklaturą Scaloną – to ułatwi identyfikację towarów, zwłaszcza w obrocie międzynarodowym.


Kasy fiskalne. Wprowadzony zostanie całkowity zakaz wymiany pamięci w kasach z elektronicznym zapisem kopii, co ma wymusić ostateczne przejście na kasy online.

Biurowiec i niebo

Harmonogram wejścia zmian w życie



Termin Co zaczyna obowiązywać
1 października 2026 r. Większość zmian – deregulacyjnych, ułatwiających, doprecyzowujących i uszczelniających, w tym nowe zasady rejestracji i wykreślania z rejestru VAT
1 stycznia 2027 r. Skład VAT, ostateczna likwidacja obowiązku przyspieszonej zapłaty VAT przy WNT środków transportu, nowe obowiązki związane z wyrejestrowaniem kas fiskalnych
1 lipca 2027 r. Zakaz wymiany pamięci fiskalnej w kasach starego typu
1 lipca 2028 r. Pełna elektroniczna odprawa TAX FREE

 


Co dalej z pakietem 22 zmian w VAT?


Ustawa uchwalona przez Sejm trafia teraz do Senatu, a następnie – po ewentualnych poprawkach – do podpisu prezydenta. Warto na bieżąco śledzić dalszy proces legislacyjny, ponieważ szczegóły niektórych przepisów (np. progów kwotowych dla odpowiedzialności solidarnej za usługi niematerialne) mogą jeszcze ulec drobnym korektom.


Dla przedsiębiorców i biur rachunkowych oznacza to jedno: warto już teraz przejrzeć wewnętrzne procedury – zwłaszcza te dotyczące weryfikacji kontrahentów, rozliczania zawieszonej działalności oraz przygotowania do stopniowego wygaszania kas z elektronicznym zapisem kopii – tak, by 1 października 2026 roku nie zaskoczył firmy nieprzygotowanej.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Ostateczny kształt przepisów może się różnić od wersji uchwalonej przez Sejm – zalecamy śledzenie dalszego procesu legislacyjnego (prace Senatu i publikację w Dzienniku Ustaw).

FAQ - Najczęściej zadawane pytanie