Jak jest dzisiaj – kto finansuje L4 w ciąży
Zgodnie z obowiązującym art. 92 Kodeksu pracy, to pracodawca w firmach zatrudniających powyżej 20 osób ponosi koszt wynagrodzenia chorobowego przez pierwsze 33 dni niezdolności pracownika do pracy w danym roku kalendarzowym (14 dni w przypadku osób po 50. roku życia). Dopiero po tym okresie wypłatę przejmuje ZUS w formie zasiłku chorobowego, finansowanego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W przypadku kobiet w ciąży – niezależnie od tego, kto finansuje świadczenie – wysokość wynagrodzenia i zasiłku wynosi 100% podstawy wymiaru. To już dziś wyjątek w polskim prawie pracy, bo standardowo za pierwsze 33 dni choroby przysługuje 80% wynagrodzenia.
Dla pracodawcy oznacza to nie tylko koszt samego wynagrodzenia chorobowego, ale często też konieczność zorganizowania i sfinansowania zastępstwa na czas nieobecności pracownicy.
Co zakłada nowy projekt ustawy
Wiosną 2026 roku do Sejmu trafił poselski projekt ustawy o zmianie Kodeksu pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Kluczowa zmiana dotyczy wyłącznie kobiet w ciąży i sprowadza się do jednego mechanizmu: zasiłek chorobowy ma być wypłacany przez ZUS już od pierwszego dnia zwolnienia lekarskiego, a nie – jak dotychczas – dopiero po 33 dniach finansowanych przez pracodawcę.
Co ważne, projekt nie zmienia wysokości świadczenia – nadal ma to być 100% podstawy wymiaru – ani innych uprawnień pracownic, w tym wydłużonego do 270 dni okresu zasiłkowego przysługującego w ciąży. Zmienia się wyłącznie źródło finansowania pierwszych tygodni absencji.
Dlaczego rządzący chcą zmienić zasady finansowania L4 w ciąży
Uzasadnienie projektu odwołuje się do dwóch powiązanych ze sobą problemów.
Po pierwsze – kryzys demograficzny. Według danych Ministerstwa Cyfryzacji w 2024 roku w Polsce urodziło się 250,8 tys. dzieci – o 21,9 tys. mniej niż rok wcześniej. Wstępne dane za 2025 rok wskazują na dalszy spadek, do około 238 tys. urodzeń, przy jednoczesnej przewadze liczby zgonów nad urodzeniami o ok. 168 tys. Badacze od lat wskazują, że jednym z czynników wpływających na decyzje o posiadaniu dzieci jest poczucie bezpieczeństwa ekonomicznego, a umowa o pracę daje kobietom w ciąży znacznie szerszą ochronę niż umowy cywilnoprawne.
Po drugie – bariery w zatrudnianiu kobiet. Autorzy projektu wskazują, że obowiązek finansowania nawet kilkutygodniowego wynagrodzenia chorobowego – często przy jednoczesnym koszcie zatrudnienia osoby na zastępstwo – bywa czynnikiem, który realnie wpływa na decyzje rekrutacyjne pracodawców i skłania część firm do oferowania umów cywilnoprawnych zamiast etatów. Przeniesienie kosztu na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych ma zmniejszyć to ryzyko i tym samym ograniczyć dyskryminację kobiet w wieku prokreacyjnym na rynku pracy.
Ile będzie kosztować zmiana pracodawców – przykład liczbowy
Załóżmy pracownicę zarabiającą 10 000 zł brutto wynagrodzenia zasadniczego, która w okresie poprzedzającym zwolnienie otrzymała też premie kwartalne i roczną wliczane do podstawy wymiaru. Zachodzi w ciążę i otrzymuje zwolnienie lekarskie z kodem B (ciąża).
- Dziś: pierwsze 33 dni zwolnienia finansuje pracodawca. Przy wskazanych zarobkach koszt ten wynosi ok. 10 599 zł brutto.
- Po zmianie: cały koszt od pierwszego dnia przejmuje ZUS, a wydatek pracodawcy spada do zera.
Skala oszczędności rośnie wraz z liczbą zatrudnionych kobiet w ciąży. Przy 5 pracownicach o zbliżonych zarobkach korzystających z 33-dniowego L4 roczna oszczędność pracodawcy może wynieść ok. 53 tys. zł, przy 10 takich absencjach – ok. 106 tys. zł, a przy 25 – ponad 265 tys. zł.
To pokazuje, że zmiana będzie szczególnie odczuwalna w dużych firmach oraz branżach o wysokim udziale kobiet w zatrudnieniu, np. w usługach, handlu czy administracji.
