Działalność nierejestrowa to drobna działalność zarobkowa osób fizycznych, która nie wymaga rejestracji.
Zasadniczo działalność nierejestrowa może spełniać warunki działalności gospodarczej, czyli być zorganizowana, prowadzona w sposób ciągły, we własnym imieniu i w celach zarobkowych. Ze względu jednak na niski poziom dochodów nie jest ona uznawana za działalność gospodarczą i nie wymaga wpisu w CEIDG.
Warunki prowadzenia działalności nierejestrowej
- Miesięczne przychody z takiej działalności nie mogą przekroczyć 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia, które w 2024 r. wynosi 4 242 zł w okresie od stycznia do czerwca. Od lipca 2024 wynagrodzenie minimalne wzrośnie i będzie wynosić 4 300 zł. Oznacza to, że przez pierwsze półrocze 2024 r. miesięczny przychód z działalności nierejestrowanej nie może być większy niż 3 181,50 zł. W drugim półroczu nie może przekroczyć miesięcznie 3 225 zł. Podsumowując, w 2024 r. będzie można zarobić ponad 38 tys. bez rejestrowania działalności. Dla porównania w 2023 roku miesięczny przychód z działalności nierejestrowej wynosił 1 745 zł w okresie styczeń – czerwiec i 2 700 zł w okresie lipiec – grudzień. Jest to więc znaczny wzrost limitu. W limicie tym należy wziąć pod uwagę otrzymane oraz należne kwoty ze sprzedaży towarów i usług. Przekroczenie limitu spowoduje konieczność zarejestrowania działalności w CEIDG. Jest na to tylko 7 dni.
Uwaga – w sejmie przygotowywany jest projekt zmiany limitu przychodu z 75% minimalnego wynagrodzenia miesięcznie na roczny limit wynoszący dziewięciokrotność pensji minimalnej. Zmiana ta bez wątpienia byłaby korzystna dla podatnika.
- Osoba fizyczna nie wykonywała działalności gospodarczej w okresie ostatnich 5 lat lub jej działalność była zawieszona.
- Działalność, jaką chce prowadzić osoba fizyczna, nie wymaga koncesji, zezwolenia, wpisu do rejestru działalności regulowanej, bądź też działalność taka nie została zdefiniowana w przepisach jako działalność gospodarcza.
Przykładem działalności, która nie może być prowadzona jako działalność nierejestrowa, jest sprzedaż alkoholu, usługi detektywistyczne, ochrona osób lub mienia, pośrednictwo ubezpieczeniowe.
Działalność nierejestrowana — korzyści
- Brak obowiązku rejestracji w CEIDG, GUS, urzędzie skarbowym;
- Brak obowiązku opłacania składek ZUS;
- Brak konieczności zapłaty comiesięcznych (lub kwartalnych) zaliczek na podatek dochodowy;
- Brak obowiązku rejestracji jako podatnik VAT i brak obowiązku zapłaty podatku VAT. Należy jednak mieć świadomość, że są pewne kategorie usług (jak usługi prawne, usługi jubilerskie) czy towarów (np. nowe środki transportu, towary opodatkowanie podatkiem akcyzowym, części do pojazdów samochodowych i motocykli itd.), które nakazują rejestrację jako czynny podatnik VAT, niezależnie od wartości sprzedaży.
- Nie ma konieczności prowadzenia księgowości.
Obowiązki osoby fizycznej prowadzącej działalność nierejestrową
- Prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży w celu ustalenia, czy nie nastąpiło przekroczenie progu przychodów uprawniających do prowadzenia działalności nierejestrowej.
- Rozliczenie dochodu z działalności nierejestrowej w zeznaniu rocznym. Opodatkowaniu podlega dochód, który stanowi różnicę między otrzymanym przychodem a kosztami, które poniesiono np. zakup surowców, narzędzi czy usług. Wydatki takie należy odpowiednio udokumentować np. fakturą, rachunkiem.
- Wystawianie faktur sprzedaży na żądanie kupującego.
- Przestrzeganie praw konsumentów.
Działalność nierejestrowa, mimo braku obowiązku rejestracji może podlegać kontroli urzędowej np. z urzędu skarbowego czy sanepidu.
Autor: Agnieszka Bojar – Manager w MDDP Outsourcing, biuro rachunkowe Warszawa
