Dlaczego w tym roku spadek jest większy?
Dane kwartalne GUS nie rozbijają wynagrodzeń na składniki, więc na ich podstawie nie da się wskazać, która wypłata odpowiada za większą korektę. Widać natomiast, że I kwartał 2026 r. był mocniej podbity niż zwykle. Przeciętne wynagrodzenie rosło w nim o 6,7% r/r, a w II kwartale już o 5,5% r/r. Im wyższy „szczyt” na początku roku, tym głębszy późniejszy spadek.
Właściwy sygnał: płace rosną coraz wolniej
Porównanie z tym samym kwartałem poprzedniego roku usuwa efekt sezonowy. Tutaj widać trend, który jest ważniejszy niż wiosenny spadek:
|
II kwartał
|
Przeciętne wynagrodzenie
|
Zmiana r/r
|
|
2023
|
7 005,76 zł
|
+13,8%
|
|
2024
|
8 038,41 zł
|
+14,7%
|
|
2025
|
8 748,63 zł
|
+8,8%
|
|
2026
|
9 233,13 zł
|
+5,5%
|
|
Źródło: komunikaty Prezesa GUS, dynamika r/r – wyliczenie własne.
W dwa lata dynamika płac spadła mniej więcej o dwie trzecie. Jednocześnie wyhamowała inflacja: w maju 2026 r. ceny rosły o 3,1% r/r, a w czerwcu o 2,5% r/r. Przy takich wartościach realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale mieści się w przedziale około 2,4–3%. Płace nadal rosną szybciej niż ceny, więc siła nabywcza się poprawia, choć w wolniejszym tempie niż w latach szybkich podwyżek.
Firmy podnosiły pensje także w II kwartale
W sektorze przedsiębiorstw, czyli w firmach zatrudniających co najmniej 10 osób, obraz jest inny niż w całej gospodarce. Przeciętne wynagrodzenie wzrosło tam z 9 278,19 zł w I kwartale do 9 396,33 zł w II kwartale, czyli o 1,27%.
Ta rozbieżność sugeruje, że spadek ogólnej średniej wynika w dużej mierze z wypłat w sferze budżetowej. W sektorze przedsiębiorstw także wypłaca się premie roczne, a mimo to średnia w II kwartale była wyższa niż w I.
Jak czytać kolejne odczyty?
Pojedynczy odczyt kwartał do kwartału łatwo przecenić. Przy ocenie kolejnych danych GUS lepiej trzymać się kilku zasad:
- Porównuj rok do roku. Wtedy premie i trzynastki nie zaburzają obrazu.
- Odejmuj inflację. O tym, czy pracownicy faktycznie zyskują, decyduje wzrost realny, a nie nominalny.
- Zestawiaj całą gospodarkę z sektorem przedsiębiorstw. Różnice między nimi pokazują, skąd biorą się wahania.
- Pamiętaj o medianie. Średnia arytmetyczna jest zawyżana przez najwyższe pensje, a wynagrodzenie „środkowego” pracownika lepiej opisuje mediana.
Dane za III kwartał 2026 r. GUS opublikuje w listopadzie. Pokażą, czy tempo wzrostu płac dalej słabnie, czy się stabilizuje.
Źródła:
- GUS, Komunikat w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2026 r.: https://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/komunikat-w-sprawie-przecietnego-wynagrodzenia-w-drugim-kwartale-2026-r-,271,53.html
- GUS, Komunikat w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2023 r.: https://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/komunikat-w-sprawie-przecietnego-wynagrodzenia-w-drugim-kwartale-2023-roku,271,41.html
- GUS, Obwieszczenie w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w pierwszym kwartale 2026 r.: https://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/obwieszczenie-w-sprawie-przecietnego-miesiecznego-wynagrodzenia-w-sektorze-przedsiebiorstw-wlacznie-z-wyplatami-z-zysku-w-pierwszym-kwartale-2026-r-,58,50.html
- GUS, Obwieszczenie w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w drugim kwartale 2026 r.: https://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/obwieszczenie-w-sprawie-przecietnego-miesiecznego-wynagrodzenia-w-sektorze-przedsiebiorstw-wlacznie-z-wyplatami-z-zysku-w-drugim-kwartale-2026-r-,58,51.html
- GUS, Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w maju 2026 r.: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ceny-handel/wskazniki-cen/wskazniki-cen-towarow-i-uslug-konsumpcyjnych-w-maju-2026-r-%2C2%2C175.html
