Podatek akcyzowy: obowiązki i rozliczanie na przykładzie nabycia cygar

Podczas zakupu cygar w Czechach – zostanie opłacony podatek akcyzowy w Czechach. Cygara będą sprzedawane w sklepie stacjonarnym w Polsce. W jaki sposób ująć akcyzę w Polsce? Jak/czy w ogóle należy go rozliczyć?

podatek akcyzowy

Jeśli wyrób akcyzowy został nabyty wewnątrzwspólnotowo, to w tej sytuacji za podstawę opodatkowania uznaje się kwotę, którą nabywca zapłaci za wyroby akcyzowe bądź kwotę należną z tytułu dostawy tych wyrobów odbywającej się wewnątrzwspólnotowo.


Unijny system podatkowy przewiduje minimalny poziom podatku akcyzowego, który obowiązuje w krajach Unii Europejskiej. Wysokość akcyzy w każdym z państw jest ustalana indywidualnie. Określone stawki akcyzy, które obowiązują aktualnie w Polsce, reguluje Ustawa o podatku akcyzowym i rozporządzenia Ministra Finansów. Obowiązek podatkowy powstaje z dniem wykonania czynności lub kiedy zaistnieje stan faktyczny, który jest opodatkowany akcyzą i jest to zasada generalna.


 


Kogo dotyczy podatek akcyzowy?


Ustawa o podatku akcyzowym obliguje do odprowadzania podatku akcyzowego producentów oraz importerów wyrobów akcyzowych. Ustawa mówi o tym, że płatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Obciążone podatkiem są następujące czynności:


  • produkcja wyrobów akcyzowych,
  • wprowadzenie wyrobów akcyzowych do składu podatkowego,
  • import wyrobów akcyzowych,
  • nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych.

13 lutego 2023 roku weszły w życie przepisy o podatku akcyzowym implementujące postanowienia dyrektywy Rady (UE) 2020/262 z 19 grudnia 2019 r. ustanawiającej ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego (przekształcenie).


Przemieszczanie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych objętych zharmonizowaną akcyzą, dopuszczonych do konsumpcji na terytorium Unii Europejskiej(co do zasady z zapłaconą akcyzą) odbywa się z zastosowaniem Systemu EMCS, na podstawie elektronicznych uproszczonych dokumentów towarzyszących e-SAD.


W związku z tym, jeśli przedsiębiorca chce nabywać wewnątrzwspólnotowo wyroby akcyzowe zharmonizowane z zapłaconą akcyzą, powinien ubiegać się o uzyskanie numer akcyzowy uprawnionego odbiorcy.


Od 2 stycznia 2023 roku stosowne wnioski składa się na portalu PUESC gdzie występuje się o uzyskanie:


  • numeru akcyzowego uprawnionego odbiorcy,
  • numeru akcyzowego uprawnionego wysyłającego.

Można również uzyskać numer akcyzowy na potrzeby jednorazowego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Taki numer akcyzowy jest ważny przez 3 miesiące. Uzyskanie numeru akcyzowego, podobnie jak rejestracja w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA), jest czynnością materialno-techniczną.


Jeśli złożony zostanie kompletny wniosek na PUESC, automatycznie zostanie nadany numer akcyzowy.


Organem właściwym w sprawach numerów akcyzowych uprawnionych odbiorców oraz numerów akcyzowych uprawnionych wysyłających jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Wszystkie niezbędne informacji na temat tego procesu znajdują się na portalu PUESC.


 


Cygara i cygaretki z nowym oznakowaniem


Z dniem 20 maja 2024 r. zmieniają się przepisy dotyczące oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy. W życie wejdzie rozporządzenia Ministra Finansów zmieniające rozporządzenie w sprawie oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy. Zarówno cygara jak i cygaretki mają być znakowane banderolą akcyzy. Będą one objęte unijnym systemem śledzenia ruchu i pochodzenia wyrobów tytoniowych.


Wprowadzenie nowego wzoru znaków akcyzy na cygara i cygaretki związane jest z objęciem od 20 maja 2024 r. tych wyrobów systemem śledzenia ruchu i pochodzenia wyrobów tytoniowych (Track & Trace) (art. 15 ust. 13 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów oraz uchylającej dyrektywę 2001/37/WE).


W związku z objęciem cygar i cygaretek systemem Track & Trace wyroby te będą oznaczane znakami akcyzy, ponieważ banderole pełnią w tym systemie funkcję dodatkowego zabezpieczenia (security features).


Zawarte w projekcie regulacje mają pozytywny wpływ na działalność mikro-, małych i średnich przedsiębiorców poprzez umożliwienie podmiotom oznaczania cygar i cygaretek znakami akcyzy, które jednocześnie pełnią funkcję dodatkowego zabezpieczenia wymaganego w systemie Track&Trace.


W projekcie tym przewidziano również obowiązek ponoszenia przez podatników kosztów wytworzenia banderol na poziomie minimum 80% kosztów ich wyprodukowania.


Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (z późn. zm.) nakłada obowiązek odprowadzania podatku akcyzowego na producentów i importerów wyrobów akcyzowych.


Ustawa wskazuje, że płatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Obciążone podatkiem są następujące czynności:


  • produkcja wyrobów akcyzowych,
  • wprowadzenie wyrobów akcyzowych do składu podatkowego,
  • import wyrobów akcyzowych,
  • nabycie wewnątrzwspólnotowe wyrobów akcyzowych.

 


Źródła:



 


Autor:
Agnieszka Piętak, Senior Manager w Aider Polska (MDDP Outsourcing), biuro rachunkowe Katowice