OKI zamiast likwidacji podatku Belki. Co naprawdę zmienia nowa ustawa?

Co dokładnie przewiduje ustawa?

OKI (Osobiste Konta Inwestycyjne) to dobrowolny rachunek inwestycyjny, który będzie można prowadzić w bankach, domach maklerskich, towarzystwach funduszy inwestycyjnych oraz zakładach ubezpieczeń. Środki pozostaną dostępne przez cały czas - nie będzie obowiązywał okres ich zamrożenia ani obowiązek utrzymywania rachunku przez określoną liczbę lat.

Jedna osoba będzie mogła posiadać więcej niż jedno OKI, jednak limity zwolnienia będą liczone łącznie dla wszystkich prowadzonych rachunków.

Najważniejszym elementem nowych przepisów jest limit zwolnienia z podatku. Wynosi on 100 tys. zł i obejmuje wszystkie OKI należące do jednego podatnika. W jego ramach ustawodawca przewidział dodatkowy limit 25 tys. zł dla aktywów oszczędnościowych, takich jak lokaty bankowe czy oszczędnościowe obligacje skarbowe.

Oznacza to, że nie są to dwa odrębne limity. Maksymalna wartość aktywów objętych zwolnieniem nadal wynosi 100 tys. zł, przy czym aktywa oszczędnościowe mogą korzystać ze zwolnienia tylko do wysokości 25 tys. zł.

Po przekroczeniu limitu zwolnienia zastosowanie znajdzie nowy mechanizm opodatkowania. Zamiast klasycznego 19% podatku od zrealizowanego zysku pojawi się podatek naliczany od wartości aktywów przekraczających ustawowy limit.

Jego stawka będzie odpowiadała 19% stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego dany rok podatkowy, przy czym nie będzie mogła być niższa niż 0,1%. Podstawę opodatkowania będzie stanowić wartość aktywów ustalana według zasad określonych w ustawie, uwzględniających m.in. dzienne wyceny oraz przepływy środków na rachunku.

Co oznacza to w praktyce?

Nowe przepisy mogą mieć znaczenie przede wszystkim dla osób, które regularnie inwestują lub budują długoterminowy portfel kapitałowy.

Regularne inwestowanie

Osoby inwestujące w akcje, fundusze inwestycyjne czy obligacje będą mogły ocenić, czy prowadzenie inwestycji w ramach OKI pozwoli wykorzystać limit zwolnienia i ograniczyć podatek od osiąganych dochodów kapitałowych.

Budowanie większego portfela

Wraz ze wzrostem wartości inwestycji coraz większego znaczenia nabierać będzie przekroczenie limitu zwolnienia. W takiej sytuacji warto wcześniej przeanalizować, jaki wpływ na opodatkowanie będzie miał nowy mechanizm przewidziany dla aktywów zgromadzonych na OKI.

Podatek już na starcie? 

Jedną z najbardziej dyskutowanych zmian jest fakt, że podatek może pojawić się również wtedy, gdy inwestycja zakończy się stratą. Wynika to z tego, że nowy mechanizm opiera się na wartości aktywów zgromadzonych na rachunku, a nie wyłącznie na osiągniętym dochodzie.

Limity 

W przeciwieństwie do IKE i IKZE ustawa nie przewiduje rocznych limitów wpłat ani obowiązku utrzymywania środków do osiągnięcia określonego wieku. 

Lokaty czy inwestycje?

Dla lokat bankowych i oszczędnościowych obligacji skarbowych przewidziano odrębny limit 25 tys. zł. Nie zwiększa on jednak ogólnego limitu 100 tys. zł. Oznacza to, że niewykorzystana część limitu dotyczącego inwestycji nie może zostać wykorzystana dla lokat lub obligacji oszczędnościowych.

Ponieważ ustawa nadal znajduje się w toku procesu legislacyjnego, jej ostateczne brzmienie może jeszcze ulec zmianie. Dlatego przed podejmowaniem decyzji inwestycyjnych warto śledzić dalszy przebieg prac parlamentarnych.

„OKI wprowadza zupełnie nowy model opodatkowania inwestycji. Dla części inwestorów oznacza możliwość skorzystania ze zwolnienia podatkowego, jednak przy większych portfelach warto wcześniej przeanalizować skutki nowych przepisów. To rozwiązanie, które wymaga indywidualnej oceny i nie będzie korzystne w identycznym stopniu dla każdego inwestora.”

Michał Stanioszczyk Partner, Aider Polska

OKI kontra podatek Belki - najważniejsze różnice i przykłady

Nowe przepisy nie oznaczają prostego zastąpienia podatku Belki niższą stawką. W przypadku inwestycji prowadzonych w ramach OKI zmienia się przede wszystkim sposób opodatkowania. Do określonego limitu dochody z kwalifikowanych aktywów mogą korzystać ze zwolnienia, natomiast po jego przekroczeniu zastosowanie znajduje nowy podatek od wartości aktywów.

Przykład 1 - portfel mieszczący się w limicie

Załóżmy, że inwestor posiada w ramach OKI kwalifikowany portfel o wartości 80 tys. zł i w ciągu roku osiągnął 6 tys. zł dochodu z inwestycji.

Przy obecnych zasadach zapłaciłby 1 140 zł podatku Belki (19% z 6 000 zł).

W przypadku OKI dochody z takiego portfela mogłyby korzystać ze zwolnienia, ponieważ wartość aktywów mieści się w ustawowym limicie.

Przykład 2 - większy portfel bez sprzedaży aktywów

Załóżmy, że średnia wartość aktywów zgromadzonych na OKI wynosi 400 tys. zł, a inwestor w danym roku nie sprzedaje żadnych instrumentów finansowych.

Na zwykłym rachunku inwestycyjnym brak sprzedaży co do zasady oznacza brak podatku od zysków kapitałowych.

W przypadku OKI, po przekroczeniu limitu zwolnienia, zastosowanie może znaleźć nowy podatek od wartości aktywów. W uproszczonym przykładzie oznaczałoby to konieczność zapłaty podatku mimo braku sprzedaży inwestycji.

Przykład 3 - długoterminowy wzrost wartości portfela

Załóżmy, że portfel inwestora stopniowo zwiększa swoją wartość przez wiele lat i dopiero na końcu zostaje sprzedany.

Przy obecnym podatku Belki podatek zostanie zapłacony jednorazowo od osiągniętego dochodu w momencie sprzedaży.

W przypadku OKI część obciążeń podatkowych może pojawiać się wcześniej - w miarę wzrostu wartości aktywów ponad limit zwolnienia. To oznacza, że końcowy efekt będzie zależał między innymi od tempa wzrostu portfela, obowiązujących w kolejnych latach stawek podatku oraz wartości aktywów objętych nowym mechanizmem.

Przykład 4 - duży portfel bez wzrostu wartości

Inwestor posiada portfel o wartości 500 tys. zł, którego wartość przez wiele lat pozostaje na podobnym poziomie.

W obecnym systemie, dopóki nie sprzeda aktywów i nie osiągnie dochodu, co do zasady nie zapłaci podatku Belki.

W przypadku OKI przekroczenie limitu zwolnienia może oznaczać obowiązek zapłaty podatku od wartości aktywów również wtedy, gdy inwestor nie sprzedał żadnych instrumentów finansowych i nie uzyskał bieżącego dochodu.

To pokazuje, że przy większych portfelach warto wcześniej przeanalizować skutki nowych przepisów, zamiast zakładać, że OKI będzie korzystniejsze w każdej sytuacji.

Co warto zrobić już teraz?

• Sprawdź, czy planowane inwestycje będą mogły być prowadzone w ramach OKI i czy spełniają warunki określone w ustawie.
• Oszacuj, jaka może być wartość Twojego portfela w kolejnych latach i czy będzie mieścić się w limitach zwolnienia.
• Jeżeli inwestujesz większe kwoty, porównaj skutki obecnego podatku Belki z nowym mechanizmem przewidzianym dla OKI.
• Nie podejmuj decyzji wyłącznie na podstawie obecnego projektu - ustawa nadal znajduje się w toku procesu legislacyjnego i jej ostateczne brzmienie może jeszcze ulec zmianie.

Podstawa prawna: Rządowy projekt ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych (druk sejmowy nr 2580), ustawa uchwalona przez Sejm 3 lipca 2026 r. i przekazana do Senatu (druk senacki nr 779). Stan prawny na dzień publikacji - ustawa nie została jeszcze podpisana przez Prezydenta RP ani opublikowana w Dzienniku Ustaw.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Ostateczny kształt przepisów może się różnić od wersji uchwalonej przez Sejm – zalecamy śledzenie dalszego procesu legislacyjnego (prace Senatu i publikację w Dzienniku Ustaw).