Przerwa w pracy – obowiązek, przywilej czy ratunek przed upałem?

25.07.2025

Kodeks pracy i przepisy BHP jasno określają zasady dotyczące przerw. Warto znać swoje prawa – i z nich korzystać. Bo dobrze zaplanowana przerwa to nie strata czasu, a inwestycja w zdrowie, efektywność i lepsze samopoczucie w pracy.

upal-w-pracy-scaled

Lato w pełni, słońce praży, a termometry za oknem pokazują więcej, niż klimatyzacja w biurze pozwala przyjąć z godnością. W takich warunkach przerwa w pracy to nie tylko przepis – to społeczna konieczność i psychiczna oaza. Ale jakie przerwy nam się właściwie należą? I czy naprawdę z nich korzystamy?


 


Jakie przerwy w pracy przewiduje Kodeks pracy?


Aktualnie polski Kodeks pracy oraz przepisy BHP przewidują kilka rodzajów przerw, niektóre dedykowane konkretnej grupie pracowników i pracownic. Szczegóły w poniższej tabeli.



 


15 minut tylko dla Ciebie – wykorzystaj je dobrze!


Masz za sobą 6 godzin pracy? Super – czas na kodeksową 15-minutową przerwę. To nie luksus, to Twoje prawo. I wcale nie musi się kończyć na kawie (choć kawa też jest super). Po co ta przerwa? Żeby zresetować głowę, rozprostować nogi i rozciągnąć kręgosłup, odetchnąć od ekranu i zadań oraz wrócić do pracy z nową energią.


 


Co można zrobić w trakcie 15 minut przerwy od pracy?


  • Szybki spacer wokół biura lub bloku – świeże powietrze działa cuda.
  • Rozciąganie albo kilka prostych ćwiczeń – kręgosłup Ci podziękuje.
  • Zaparzenie herbaty i pogadanka z kimś z zespołu – relacje też są ważne.
  • Zamknięcie oczu na 5 minut i kilka głębokich oddechów – mini medytacja.
  • Zrobienie czegoś kreatywnego – szkic, notatka, pomysł na coś nowego?
  • Muzyka i ruch – jedna piosenka i trochę tańca przy biurku? Czemu nie!
  • Pracujesz fizycznie? – usiądź w cieniu, pamiętaj o nawadnianiu, odpocznij.

 


 


5 minut co godzinę – obowiązkowa przerwa dla pracujących przy komputerze


Nie zapominajmy o 5-minutowych przerwach po każdej godzinie pracy przy monitorze ekranowym! To niby tylko chwila, ale robi ogromną różnicę:


  • pomaga uniknąć bólu nadgarstków i innych przeciążeń,
  • daje oczom odpocząć od ekranu,
  • poprawia skupienie i tempo pracy,
  • obniża poziom stresu.

Właśnie te krótkie, regularne przerwy są najczęściej pomijane — a szkoda, bo ich wpływ na zdrowie i samopoczucie jest naprawdę istotny.


 


Lato, słońce i… klimatyzacja


W upalne dni przerwa to nie tylko prawo – to ratunek przed „roztopieniem się” przy klawiaturze. I choć za oknem kuszą parki, fontanny czy lody z food trucków, to wielu z nas wybiera… klimatyzowane biuro i ekspres do kawy. Bo przecież nic tak nie chłodzi, jak open space z temperaturą ustawioną na „syberyjskie poranki”.


 


3 rzeczy, które warto zapamiętać o przerwach w pracy


  1. Przerwy są ważne – dla zdrowia, efektywności i relacji w pracy.
  2. Warto je planować i egzekwować – nie tylko dla palaczy czy kawoszy.
  3. Lato to dobry moment, by przypomnieć sobie o prawie do odpoczynku – nawet jeśli to tylko 5 minut z dala od ekranu.

 


Źródła:


  • Ustawa z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. z 1998 r., Nr 148, poz. 973)

Autorka: Sylwia KwintaMDDP Outsourcing Polskabiuro Warszawa