Czy składki członkowskie na rzecz stowarzyszenia stanowią koszty uzyskania przychodu?

Opłacanie składek członkowskich w związku z przynależnością do danej organizacji zawodowej jest dość powszechnie stosowaną praktyką. Niejednokrotnie członkostwo w podmiotach tego typu jest wymogiem, aby uzyskać np. prawa do wykonywania zawodu, niemniej jednak najczęściej jest to decyzja podejmowana przez przedsiębiorcę. Niestety nie wszystkie składki członkowskie będą stanowiły koszt uzyskania przychodów.

składki członkowskie

W przypadku składek płaconych na rzecz organizacji, do których przynależność jest obowiązkowa, sprawa jest jasna – składki członkowskie stanowią koszty uzyskania przychodów. W przypadku składek dobrowolnych, a za takie należy uważać składki na rzecz stowarzyszeń, sprawa jest bardziej skomplikowana, gdyż jeśli nie znajdują się w katalogu wyjątków, o czym poniżej, to nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodu.


 


Dobrowolne składki członkowskie płacone przez podatnika a koszty podatkowe


Zgodnie z zasadą ogólną, składki członkowskie płacone na rzecz organizacji, do których przynależność podatnika nie jest obowiązkowa, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, ale są dwa wyjątki.


Zgodnie z art. 16. ust. 1 pkt 37 lit. c ustawy o CIT, za koszty uzyskania przychodu nie uważa się składek na rzecz organizacji, do których przynależność podatnika nie jest obowiązkowa, z wyjątkiem:


  1. składek członkowskich organizacji spółdzielczych na rzecz związków rewizyjnych i Krajowej Rady Spółdzielczej, z tym że górną granicę składki określi minister właściwy do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Spółdzielczej,
  2. (uchylona)
  3. składek na rzecz organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców, działających na podstawie odrębnych ustaw – do wysokości łącznie nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty odpowiadającej 0,25% kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.

Innymi słowy, aby móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów składki na rzecz organizacji, do których przynależność nie jest obowiązkowa, muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:


  • wydatek powinien być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
  • organizacja, na rzecz której opłacane są składki, zrzesza przedsiębiorców i pracodawców,
  • organizacja ta działa na podstawie odrębnych ustaw – i tu uwaga — która reguluje działanie tylko określonej grupy podmiotów w konkretnym i jednoznacznym zakresie.

 


Składki na rzecz stowarzyszeń


W przypadku stowarzyszeń właśnie ten ostatni warunek nigdy nie jest spełniony, bo stowarzyszenia działają wprawdzie w oparciu o odrębną ustawę, jaką jest ustawa „Prawo o Stowarzyszeniach”. Ustawa ta jest jednak zbiorem regulacji prawnych skierowanych do ogółu społeczeństwa i każde stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele i zakres działalności. Oznacza to, że stowarzyszenie może reprezentować interesy różnych grup społecznych, niekoniecznie będących przedsiębiorcami (Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 8 lipca 2020 r., 0111-KDIB1-1.4010.185.2020.1.BK; Dyrektor KIS w sprawie interpretacji indywidualnej z dnia 9 marca 2022 r., 0111-KDIB1-2.4010.26.2022.1.BD).


 


Jakie inne ustawy regulują kwestię składek na rzecz organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców?


Zdaniem organów podatkowych, odrębnymi ustawami, o których mowa w powołanym przepisie, jest np. Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz.U. z 2022 r. poz. 97), przy czym w tym przypadku limit wysokości składki podlegającej rozliczeniu wynosi 0,15% (zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie wysokości, do jakiej składka na rzecz związku pracodawców jest zaliczana w koszty uzyskania przychodu, Dz. U. nr 34, poz. 310). Odrębnymi ustawami są też:


  • inne ustawy regulujące działalność samorządowych organizacji przedsiębiorców,
  • organizacje przewidziane w ustawie z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz.U. z 2020 r., poz. 2159 ze zm.), ustawie z dnia 30 maja 1989 r. o izbach gospodarczych (Dz.U. z 2019 r. poz. 579), ustawie z dnia 30 maja 1989 r. o samorządzie zawodowym niektórych przedsiębiorców (Dz.U. Nr 35, poz. 194 ze zm.),
  • inne ustawy w tym międzynarodowe regulujące wyłącznie działalność organizacji przedsiębiorców i pracodawców.

Podsumowując, można dojść do wniosku, że w temacie składek członkowskich najważniejszym kryterium jest dobrowolność przynależności do danej organizacji. Z tego powodu trzeba najpierw zweryfikować, czy opłacanie składki członkowskiej przez przedsiębiorcę składki zawierają się w wyjątkach przewidzianych w Ustawie o CIT. W przypadku składek obligatoryjnych problem ten nie występuje.


 


Źródła:



Interpretacja indywidualna:



 


Autor:
Anna Piotrowska, Junior Manager w warszawskim biurze rachunkowym Aider Polska (MDDP Outsourcing)