Od 1 stycznia 2025 roku przedsiębiorcy mogą korzystać z nowego rozwiązania w podatku dochodowym – tzw. kasowy PIT. W tym modelu moment powstania przychodu podatkowego jest powiązany z faktycznym otrzymaniem zapłaty za fakturę. Oznacza to, że przedsiębiorca rozpoznaje przychód dopiero wtedy, gdy pieniądze rzeczywiście wpłyną na konto, a nie w chwili wystawienia faktury czy wykonania usługi.
W praktyce rozwiązanie to ma poprawić płynność finansową najmniejszych firm. W wielu branżach standardem są długie terminy płatności, dlatego przedsiębiorcy często muszą rozliczać podatek od faktur, które wciąż pozostają nieopłacone. Metoda ta ma ograniczyć takie sytuacje.
Kto może skorzystać z kasowego PIT?
Kasowy PIT nie jest rozwiązaniem dla wszystkich przedsiębiorców. Z tej formy rozliczeń mogą korzystać osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, które spełniają określone warunki ustawowe. W szczególności chodzi o przedsiębiorców, którzy:
- prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą,
- rozliczają się według skali podatkowej, podatku liniowego lub ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
- mieszczą się w ustawowym limicie przychodów.
Istotna zmiana nastąpiła w 2026 roku. Limit przychodów uprawniający do stosowania kasowego PIT został zwiększony:
- w 2025 roku limit wynosił 1 mln zł,
- od 2026 roku limit wynosi 2 mln zł.
Podniesienie limitu sprawiło, że z rozwiązania może skorzystać znacznie większa grupa przedsiębiorców.
Jak działa kasowy PIT w praktyce?
W modelu kasowym przychód podatkowy powstaje dopiero w momencie otrzymania zapłaty za fakturę. Jeżeli kontrahent zapłaci tylko część należności, przychód powstaje proporcjonalnie do otrzymanej kwoty. Oznacza to, że przedsiębiorca rozlicza podatek tylko od tej części należności, która została faktycznie uregulowana.
Przepisy przewidują jednak graniczny moment rozpoznania przychodu. Jeśli zapłata nie nastąpi, przychód trzeba rozliczyć najpóźniej po upływie 2 lat od dnia wystawienia faktury. Rozwiązanie to ma zapobiegać sytuacji, w której opodatkowanie przychodu byłoby odsuwane w nieskończoność.
Warto też pamiętać, że kasowy PIT dotyczy przede wszystkim transakcji pomiędzy przedsiębiorcami (B2B) dokumentowanych fakturami.
Jak rozlicza się koszty w kasowym PIT?
Kasowy PIT wpływa nie tylko na moment rozpoznania przychodu, ale także na sposób ujmowania kosztów uzyskania przychodów. W tym modelu koszt podatkowy powstaje dopiero w momencie zapłaty za fakturę zakupową. Samo otrzymanie faktury nie wystarcza do rozpoznania kosztu.
Oznacza to, że przedsiębiorca może ująć koszt podatkowy:
- w dniu zapłaty całości lub części zobowiązania,
- nie wcześniej jednak niż w dniu poniesienia kosztu (np. w dniu wystawienia faktury).
W praktyce metoda powoduje więc, że zarówno przychody, jak i koszty są powiązane z rzeczywistym przepływem pieniędzy w firmie.
Jak wybrać kasowy PIT?
Aby korzystać z kasowego PIT, przedsiębiorca musi złożyć odpowiednie oświadczenie o wyborze tej metody rozliczeń do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Oświadczenie należy złożyć do 20 lutego roku podatkowego, w którym przedsiębiorca chce stosować kasowy PIT.
W przypadku przedsiębiorców rozpoczynających działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego oświadczenie składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności.
Po wyborze tej metody przedsiębiorca stosuje metodę przez cały rok podatkowy.
Kasowy PIT – zalety i wady
Kasowy PIT może być korzystnym rozwiązaniem dla przedsiębiorców, którzy chcą powiązać moment rozliczenia podatku z faktycznym wpływem pieniędzy do firmy. Warto jednak pamiętać, że – jak każde rozwiązanie podatkowe – ma zarówno swoje zalety, jak i ograniczenia.
Zalety
Najważniejsze korzyści wynikające ze stosowania kasowego PIT to:
- Lepsza płynność finansowa: Przedsiębiorca nie musi płacić podatku dochodowego od faktur, które nie zostały jeszcze opłacone przez kontrahenta.
- Mniejsze ryzyko zatorów płatniczych: Podatek jest rozliczany dopiero po otrzymaniu pieniędzy, co ogranicza ryzyko finansowania podatku z własnych środków.
- Powiązanie podatków z realnym przepływem gotówki: Moment powstania przychodu i kosztu jest powiązany z faktycznym przepływem pieniędzy w firmie.
- Dobre rozwiązanie dla małych firm: Szczególnie korzystny dla freelancerów, jednoosobowych działalności gospodarczych i firm usługowych pracujących na długich terminach płatności.
Wady
Rozwiązanie ma również pewne ograniczenia.
- Więcej obowiązków ewidencyjnych: Przedsiębiorca musi dokładnie monitorować moment zapłaty za każdą fakturę oraz prowadzić odpowiednią ewidencję.
- Ograniczony zakres stosowania: Nie obejmuje wszystkich rodzajów przychodów i kosztów – np. nie stosuje się go do sprzedaży środków trwałych czy amortyzacji.
- Limit przychodów: Z rozwiązania mogą korzystać wyłącznie przedsiębiorcy mieszczący się w ustawowym limicie przychodów.
- Konieczność bieżącego monitorowania płatności: Wymaga dobrej kontroli przepływów pieniężnych i terminów zapłat.
Czy kasowy PIT ma związek z metodą kasową VAT?
Choć nazwy są podobne, kasowy PIT i metoda kasowa VAT to dwa różne rozwiązania podatkowe.
- Metoda kasowa VAT dotyczy podatku od towarów i usług i jest dostępna dla małych podatników VAT.
- Kasowy PIT odnosi się natomiast do podatku dochodowego i został wprowadzony dopiero w 2025 roku.
W praktyce przedsiębiorca może korzystać z obu rozwiązań jednocześnie, jeśli spełnia warunki przewidziane w przepisach.
Podsumowanie
Kasowy PIT to rozwiązanie, które pozwala przedsiębiorcy rozliczać podatek dochodowy dopiero po faktycznym otrzymaniu zapłaty za fakturę. Dzięki temu firma nie musi płacić podatku od przychodów, których jeszcze nie otrzymała. Od 2026 roku podniesienie limitu przychodów do 2 mln zł sprawiło, że z tej metody może skorzystać znacznie większa grupa przedsiębiorców. Przed podjęciem decyzji warto jednak przeanalizować specyfikę swojej działalności i sprawdzić, czy kasowy sposób rozliczeń będzie rzeczywiście korzystny w danym modelu biznesowym.
FAQ
Co to jest kasowy PIT?
To sposób rozliczania podatku dochodowego, w którym przychód powstaje dopiero po otrzymaniu zapłaty od kontrahenta.
Od kiedy obowiązuje kasowy PIT?
Rozwiązanie weszło w życie 1 stycznia 2025 roku.
Jaki limit obowiązuje w 2026 roku?
Od 2026 roku limit przychodów uprawniający do stosowania kasowego PIT wynosi 2 mln zł.
Czy kasowy PIT jest obowiązkowy?
Nie. Jest to rozwiązanie dobrowolne, które wymaga złożenia odpowiedniego oświadczenia.
Autor:
Agnieszka Bojar, Managerka Księgowości, Aider Polska (MDDP Outsourcing), biuro Katowice
.webp)
